De snelste vogel ter wereld is de slechtvalk, die tijdens een duikvlucht snelheden haalt van meer dan 300 kilometer per uur. Maar als je kijkt naar horizontale vliegsnelheid, dus gewoon vooruitvliegen, dan wint de stekelstaartgierzwaluw met een gemeten topsnelheid van 171 kilometer per uur.
Welke vogel vliegt het snelst in horizontale vlucht?
De stekelstaartgierzwaluw (ook wel naaldstaartgierzwaluw genoemd) is de kampioen als het gaat om rechtuit vliegen. Deze vogel, die vooral voorkomt in Azië en Australië, haalt in horizontale vlucht een snelheid van 171 kilometer per uur. Daarmee laat hij alle andere soorten ver achter zich. De vogel dankt zijn hoge snelheid aan een uitzonderlijk krachtige vleugelslag en een gestroomlijnd lichaam.
Op de tweede plek staat de fregatvogel met 153 kilometer per uur. Deze grote zeevogel heeft de grootste vleugelspanwijdte in verhouding tot zijn lichaamsgewicht van alle vogels, wat hem in staat stelt uren te glijden zonder nauwelijks met zijn vleugels te hoeven slaan. Toch haalt hij ook actief indrukwekkende snelheden. De derde plek gaat naar de spoorwiekgans met 142 kilometer per uur. Dit is opmerkelijk voor een gans, een vogelsoort die je niet meteen associeert met pure snelheid.
De top 5 snelste vogels (horizontale vlucht)
- Stekelstaartgierzwaluw: 171 km/u
- Fregatvogel: 153 km/u
- Spoorwiekgans: 142 km/u
- Slechtvalk (horizontaal): circa 100 tot 130 km/u
- Gewone gierzwaluw: circa 110 km/u
De gewone gierzwaluw verdient een aparte vermelding. Deze vogel, die je elke zomer in Nederland ziet en hoort, vliegt sneller dan de meeste mensen denken. In rechte lijn haalt hij zo’n 110 kilometer per uur. Bovendien brengt de gierzwaluw bijna zijn hele leven in de lucht door, hij eet, slaapt en paart vliegend.
En de slechtvalk dan?
De slechtvalk (Falco peregrinus) wordt vaak genoemd als de snelste vogel ter wereld, en dat klopt als je de duikvlucht meetelt. Tijdens een stootduik vouwt de slechtvalk zijn vleugels in en laat zich vallen als een bom op zijn prooi. Daarbij zijn snelheden gemeten van meer dan 300 kilometer per uur, sommige metingen komen zelfs uit op 389 kilometer per uur. Dat maakt hem absoluut de snelste in verticale val.
Het verschil zit dus in hoe je “snelste vogel” definieert. Gaat het om vliegen zoals vogels dat normaal doen (horizontaal, vooruit), dan wint de stekelstaartgierzwaluw. Gaat het om de absolute topsnelheid inclusief duikvlucht, dan is de slechtvalk onovertroffen.
Waarom zijn sommige vogels zo snel?
Snelheid bij vogels hangt af van een combinatie van factoren: de vorm van de vleugels, de verhouding tussen spiermassa en lichaamsgewicht, en de aerodynamica van het lichaam. Vogels die snel moeten zijn om prooi te vangen of te ontsnappen, hebben smalle, puntiger vleugels. Vogels die lange afstanden moeten afleggen, zoals trekvogels, zijn meer gebouwd op uithoudingsvermogen dan op topsnelheid.
De stekelstaartgierzwaluw combineert kracht en een gestroomlijnd profiel op een manier die bij horizontale vlucht ongekend effectief is. De slechtvalk is juist gebouwd om in een fractie van een seconde maximale snelheid te bereiken in een duik, precies genoeg om een vliegende prooi te onderscheppen.
Of je nu nieuwsgierig bent naar de snelste horizontale vlieger of naar het absolute snelheidsrecord van de lucht: de stekelstaartgierzwaluw en de slechtvalk delen de eerste plek, elk op hun eigen manier.
