Een zwarte vogel met een gele snavel die je in de tuin of het park tegenkomt, is vrijwel zeker een merel. Meer specifiek gaat het dan om een mannetjesmerel: de vrouwtjes zijn bruin van kleur en hebben een minder opvallende, geelbruine snavel. Het mannetje is daarmee een van de makkelijkst herkenbare vogels van Nederland.
Hoe herken je de zwarte vogel met gele snavel?
Het mannetje van de merel (Turdus merula) heeft een volledig zwart verenkleed en een heldere gele tot oranje-gele snavel. Daarnaast heeft hij een gele oogring, wat zijn kop extra opvallend maakt. Hij is ongeveer 24 tot 25 centimeter lang, vergelijkbaar met een pimpelmees op het formaat van een duif, maar slanker gebouwd. Zijn staart is relatief lang en hij houdt die vaak rechtop.
Jonge mannetjes zien er in hun eerste jaar nog wat minder zwart uit. De snavel is dan donkerder en krijgt pas zijn kenmerkende gele kleur naarmate de vogel ouder wordt. Vrouwtjesmerels zijn bruin, met een licht gevlekte borst en een minder opvallende snavel. Als je dus een volledig zwarte vogel met een knalgele of oranje snavel ziet, is er geen twijfel: het is een mannetjesmerel.
Waar zie je de merel?
De merel is een van de meest algemene vogels in Nederland en België. Hij komt voor in tuinen, parken, bosranden, heggen en struwelen. Je hoeft niet ver te zoeken: in vrijwel elke Nederlandse tuin of stadspark duikt hij wel op. Hij loopt typisch met kleine sprongetjes over het gras, op zoek naar wormen en insecten. Daarbij houdt hij zijn kop schuin, alsof hij luistert naar wat er in de grond beweegt.
De merel is ook een van de vroegste zangers van het jaar. Vanaf februari, soms al in januari bij mild weer, hoor je het mannetje zijn melodieuze zang laten horen, vaak vanuit een hoge plek zoals een dakrand of boomtop. Zijn lied is vol, gevarieerd en klinkt bijna alsof hij improviseert. Dat maakt hem ook op gehoor goed herkenbaar.
Wat eet een merel?
De merel eet vooral regenwormen, insecten, slakken en bessen. In de winter, als de bodem bevroren is en wormen moeilijker te vinden zijn, schakelt hij over op bessenstruiken. Denk aan vlier, hulst en klimop. In de tuin pikt hij ook graag gevallen appels of ander zacht fruit op. Hij is dus een alleter die zich goed aanpast aan het seizoen.
Merel of een andere zwarte vogel?
Soms wordt de merel verward met andere zwarte vogels. De kauw is ook zwart, maar heeft een grijze nek en een kortere, donkere snavel. De spreeuw lijkt van dichtbij helemaal niet zwart: hij heeft een glanzend verenkleed met lichte spikkels en een gele snavel in de broedtijd, maar is kleiner en gedrongen van bouw. De zwarte kraai is veel groter en heeft een stevige, grijze snavel zonder gele kleur. Als de vogel die je ziet volledig zwart is, slank gebouwd en een duidelijk gele of oranje snavel heeft, ben je bijna zeker naar een merel aan het kijken.
De merel is kortom de meest voor de hand liggende verklaring als je een zwarte vogel met een gele snavel in je tuin of park ziet. Zijn combinatie van zwart verenkleed, gele snavel en gele oogring maakt hem uniek onder de Nederlandse tuinvogels. Houd ook je oren open: zijn zang verraadt hem even snel als zijn uiterlijk.
