Verschillende vogelsoorten leggen blauwe eieren, maar de bekendste in Nederland en België zijn de merel, de heggenmus en de roodborstje. Buiten Europa leggen ook soorten zoals de roodstaartlijster en de Amerikaanse roodborst (American robin) opvallend blauwe eieren. De blauwe kleur wordt veroorzaakt door een pigment genaamd biliverdin, dat tijdens de vorming van het ei in de eierschaal terechtkomt.

Welke vogel legt blauwe eieren in Nederland en België?

De merel (Turdus merula) is waarschijnlijk de soort die je het vaakst tegenkomt als je blauwe eieren in een nest vindt. De eieren zijn lichtblauw tot blauwgroen, met fijne roodbruine spikkels. Een merel legt gemiddeld 3 tot 5 eieren per legsel en kan meerdere legsels per jaar produceren. De eieren zijn ongeveer 2,9 bij 2,1 centimeter groot.

De heggenmus (Prunella modularis) legt eieren die opvallend effen en helder blauw zijn, zonder vlekken of spikkels. Ze zijn kleiner dan mereleieren, zo’n 1,9 bij 1,4 centimeter. Juist door die heldere, vlekkeloze kleur vallen ze op. De heggenmus legt meestal 4 tot 5 eieren per legsel en nestelt graag laag in struiken of heggen, vandaar dat je ze soms onverwacht vindt.

Het roodborstje (Erithacus rubecula) legt eieren die witachtig zijn met een lichte blauwgroene of roodachtige tint, afhankelijk van het licht. Ze zijn klein en worden soms over het hoofd gezien in de bladresten van een grondnest.

Blauwe eieren buiten Europa

De American robin (Turdus migratorius) is in Noord-Amerika de meest bekende legger van egaal blauwe eieren. De kleur is zo kenmerkend dat de verfkleur “robin egg blue” naar deze vogel vernoemd is. Ook de oostelijke bluebird (Sialia sialis) en diverse lijstersoorten in Noord-Amerika en Australië leggen blauwe of blauwgroene eieren.

In Australië is de Welcome swallow (Hirundo neoxena) bekend om zijn gespikkelde blauwwitte eieren. Als je in een Australische kippenren kleine blauwe eitjes vindt, zoals in een bekende Reddit-discussie uit Adelaide beschreven werd, zijn er goede kandidaten zoals de Peaceful dove of een van de lokale kleine lijstersoorten.

Waarom zijn de eieren blauw?

De blauwe kleur komt van het pigment biliverdin, een afbraakproduct van hemoglobine. Wetenschappers denken dat de kleur meerdere functies heeft. Ten eerste kan een helder blauw ei de leggende vogel helpen om eigen eieren te onderscheiden van die van een broedparasiet, zoals de koekoek. Ten tweede zou de kleur de warmteabsorptie van zonlicht kunnen reguleren in nesten die deels aan de zon blootstaan. Er is ook een hypothese dat mannetjes van bepaalde soorten de ei-kleur gebruiken als signaal van de gezondheid van het vrouwtje, omdat sterkere vrouwtjes meer biliverdin in de eierschaal verwerken.

Hoe herken je welke soort het ei heeft gelegd?

De grootte, de mate van spikkeling en de vindplaats zijn de drie beste aanwijzingen:

  • Merel: blauwgroen met bruine spikkels, middelgroot (ca. 2,9 cm), gevonden in een stevig, schaalvormig nest van gras en modder.
  • Heggenmus: helder blauw, geen vlekken, klein (ca. 1,9 cm), laag in een struik of heg.
  • Roodborstje: witachtig met een zweem blauw of roze, heel klein, vaak in een grondnest of holte.
  • American robin: egaal middenblauw, middelgroot, in een modderig nest in bomen of op gebouwen (Noord-Amerika).

Vind je kleine blauwe eitjes op de grond of buiten een nest? Dan is de kans groot dat het ei uit een nabijgelegen nest is gevallen, of dat het een legsel is van een grondbroedenede vogel die gestoord is. Raak losse eieren zo min mogelijk aan en houd huisdieren op afstand: de ouders keren vaak terug als het rustig is rondom de nestplek.