Een zwart-witte vogel met een lange rode snavel is vrijwel zeker een scholekster. Deze opvallende vogel valt meteen op door zijn scherp contrast tussen het zwarte bovenlichaam en de witte buik, en dan die onmiskenbare, felrode, langwerpige snavel. In Nederland is de scholekster een van de bekendste kustbewoners, maar je treft hem ook gewoon in het binnenland aan.
Hoe ziet de zwart-witte vogel met lange rode snavel eruit?
De scholekster is een stevig gebouwde steltloper. Het verenkleed is tweekleurig: de kop, nek, borst en rug zijn diepzwart, terwijl de buik en een deel van de vleugels wit zijn. De snavel is oranje-rood, lang en aan het uiteinde soms wat afgevlakt, afhankelijk van waar de vogel mee eet. Ook de poten zijn roze-rood van kleur. Met een lengte van rond de 40 tot 45 centimeter is het een forse vogel die je moeilijk over het hoofd ziet.
Jonge scholeksters lijken sterk op volwassen vogels, maar hebben een bruinere tint op het zwarte gedeelte en de snavel is bij jonge dieren vaak wat donkerder van kleur aan de punt. In vlucht zie je duidelijk de witte vleugelstrepen, wat de vogel ook hoog in de lucht goed herkenbaar maakt.
Waar vind je de scholekster?
Scholeksters leven bij voorkeur langs de kust: op wadplaten, stranden en in duingebieden. Maar je vindt ze ook op boerenland, in weilanden en zelfs in stedelijke gebieden zoals parkeerterreinen en platte daken. In Nederland zijn ze het hele jaar door aanwezig, al trekken sommige exemplaren in de winter naar warmere gebieden. Langs de Waddenzee en de Zeeuwse delta zijn grote concentraties te vinden.
Wat eet een scholekster en waarvoor dient die lange snavel?
De lange rode snavel is geen toeval: die heeft de scholekster nodig om zijn voedsel te pakken te krijgen. Op het wad peutert hij mosselen en kokkels open, of hij steekt zijn snavel diep in de grond om wormen op te sporen. In weilanden zoekt hij naar regenwormen en insecten. De manier waarop een scholekster eet, verschilt per individu: sommige vogels hameren schelpen open, anderen steken de snavel tussen de schelphelften en snijden de sluitspier door. Dat is aangeleerd gedrag, dat jonge vogels van hun ouders leren.
Geluid en gedrag van de scholekster
Naast zijn uiterlijk valt de scholekster ook op door zijn roep. Het is een hard, doordringend “kleepkleepkleep” of een lang aangehouden fluitend geluid. Bij verstoring of gevaar maakt de vogel veel lawaai. Scholeksters zijn territoriale dieren die hun broedgebied stevig verdedigen. Ze broeden op de grond, in een ondiepe kuil, soms midden op een dijk of zelfs op een plat dak in de stad.
De scholekster is een langlevende vogel. In het wild kunnen ze meer dan 30 jaar oud worden, al is dat uitzonderlijk. Gemiddeld halen ze een leeftijd van rond de tien tot twintig jaar.
Is de scholekster een beschermde vogel?
In Nederland staat de scholekster op de Rode Lijst van bedreigde broedvogels. De populatie is in de afgelopen decennia flink afgenomen, vooral doordat het voedselaanbod op de Waddenzee onder druk staat en het broedgebied in het boerenland minder geschikt is geworden. Vogelbescherming Nederland volgt de stand van de scholekster nauwgezet en pleit voor betere bescherming van foerageer- en broedgebieden. De vogel is beschermd onder de Wet Natuurbescherming, wat betekent dat je nesten en eieren niet mag verstoren.
Zie je dus een zwart-witte vogel met een lange rode snavel langs de kust of op een weiland? Dan is de kans groot dat je naar een scholekster kijkt. Met zijn opvallende kleuren, luide roep en stevige formaat is hij een van de meest herkenbare vogels van Nederland.
