Het geluid van de hop is onmiskenbaar: een laag, hol “hoe-hoe-hoe” dat klinkt als iemand zachtjes in een fles blaast. Dit drielettergrepige roep is zo kenmerkend dat de vogel er letterlijk zijn naam aan te danken heeft. De hop (Upupa epops) is één van de weinige vogels die je eerder hoort dan ziet.

Hoe klinkt het geluid van de hop precies?

De roep van de hop bestaat uit twee tot vier herhaalde lettergrepen: “hoe-hoe” of “hoe-hoe-hoe”, soms uitgebreid tot vier keer achter elkaar. Het geluid is zacht en laag van toon, met een hol en resonerend karakter. Vergeleken met andere vogels klinkt het bijna meditatief of ver weg, ook als de vogel vlakbij zit. Dat holle geluid komt doordat de hop zijn snavel bij het roepen dicht houdt en het geluid door zijn keel stuurt.

De roep wordt vooral gehoord in het voorjaar, van april tot en met juni, wanneer de mannetjes hun territorium afbakenen en vrouwtjes aantrekken. Vroeg in de ochtend is het geluid het duidelijkst te horen. Je hoort de hop vaker dan je hem ziet, want ondanks zijn opvallende uiterlijk is hij goed in wegduiken tussen gras en struiken.

Waarvoor gebruikt de hop zijn geluid?

Het roepen dient vooral als territoriummarkering. Een mannetje zit daarvoor vaak op een verheven plek, zoals een takje, een paal of een muurtje, en herhaalt zijn roep tientallen keren achter elkaar. Naast de baltsberg gebruikt de hop ook zachtere geluiden tijdens de nestbouw en het voeren van de jongen. Vrouwtjes en jongen maken andere, meer fluisterende geluiden die minder goed te horen zijn vanuit de verte.

Naast de roep maakt de hop ook een scherp, snerend geluid als hij wordt opgeschrikt. Dat klinkt meer als een krassend “krrr” en is heel anders dan de rustige baltsberg. Je hoort dit alarmgeluid als de vogel opvliegt of zich bedreigd voelt.

Het geluid leren herkennen

Het makkelijkste om het geluid van de hop te leren kennen is door opnames te beluisteren via geluidsarchieven zoals Xeno-canto, waar amateur- en professionele vogelaars geluidsopnames uploaden van vogels wereldwijd. YouTube biedt ook langere opnames van het hopgeluid aan, handig om de vogel rustig in te studeren. Eén beluistering is meestal genoeg: de roep is zo herkenbaar dat je hem daarna altijd herkent.

Een goede manier om hem in het veld te oefenen is door in het voorjaar te letten op de driedelige, lage roep die wat weg heeft van een verre koekoek. Wie dat verschil wil horen: de koekoek roept twee lettergrepen (“koe-koek”) en de hop drie (“hoe-hoe-hoe”). De toonhoogte is ook anders; de hop klinkt lager en minder hel.

Waar en wanneer hoor je de hop in Nederland?

De hop is in Nederland geen gewone broedvogel meer. Vroeger was hij dat wel, in gebieden met oude fruitboomgaarden, open grasland en holle bomen. Nu is hij vooral een doortrekker die je in het voorjaar en in de vroege herfst even kunt tegenkomen, met name langs de kust en op de Waddeneilanden. In warmere landen rond de Middellandse Zee is de hop een gewone zomervogel en hoor je het geluid dan ook veel vaker en langer aan.

Als je in Nederland zijn roep hoort, is dat dus een bijzonder moment. Meld je waarneming bij Waarneming.nl, zodat vogelaars en onderzoekers de verspreiding van de soort kunnen bijhouden.

Het geluid van de hop is eenvoudig te leren maar onvergetelijk als je het eenmaal kent. Die zachte, holle “hoe-hoe-hoe” in het vroege voorjaar is één van de mooiste geluiden die de natuur te bieden heeft, en een teken dat de lente echt begonnen is.