Een huwelijk is voor veel mensen een van de grootste stappen in hun leven. Toch kiezen steeds meer stellen er bewust voor om niet te trouwen, zoals presentatrice Dina Tersago en haar partner Wim Hubrechtsen. Zij zijn al jarenlang samen, maar zeggen dat trouwen voor hen geen must is. Dat maakt de vraag interessant: wat is een huwelijk eigenlijk nog waard in de huidige tijd?

Wat een huwelijk officieel inhoudt

Trouwen is meer dan een feest met familie en vrienden. Wie in het huwelijk treedt, gaat ook een juridische verbintenis aan. Dat betekent dat je rechten en plichten deelt met je partner. Denk aan het erven van bezittingen, het regelen van belastingen als koppel en het hebben van een stem als je partner in het ziekenhuis belandt. In België kan je kiezen tussen een burgerlijk huwelijk, een religieuze ceremonie of allebei. Het burgerlijk huwelijk, afgesloten bij de gemeente, is het enige dat wettelijk geldt. Een kerkelijk huwelijk heeft juridisch geen betekenis zonder de burgerlijke ceremonie.

Waarom mensen nog steeds kiezen voor trouwen

Ondanks alle veranderende opvattingen over relaties, kiezen veel stellen nog steeds bewust voor een officiële verbintenis. Voor sommigen speelt geloof een grote rol. Voor anderen is het een symbolisch gebaar: een publieke belofte aan elkaar doen, voor iedereen die je lief is. Onderzoek laat zien dat gehuwde stellen in bepaalde situaties meer beschermd zijn, bijvoorbeeld bij het overlijden van een partner of bij het regelen van erfenis. Ook als het gaat om het gezag over kinderen of het meebeslissen bij medische behandelingen, biedt een officieel huwelijk meer zekerheid dan een gewone relatie zonder papieren.

Samenwonen als alternatief voor het huwelijk

Steeds meer stellen kiezen voor samenwonen zonder te trouwen. Dat kan op twee manieren: gewoon samenwonen of wettelijk samenwonen. Wettelijk samenwonen geef je aan bij de gemeente en biedt een aantal beschermingen die lijken op die van een huwelijk, al gaan ze minder ver. Zo is er bij wettelijk samenwonen geen automatisch erfrecht, terwijl dat bij een getrouwd koppel wel het geval is. Wie samenwoont zonder enige officiële regeling, heeft juridisch weinig bescherming als de relatie eindigt of als een van de partners overlijdt. Het is verstandig om in zo’n situatie goede afspraken op papier te zetten, bijvoorbeeld via een samenlevingscontract.

Wanneer een relatie eindigt: scheiding en ontbinding

Een huwelijk kan ook eindigen, en dat is iets waar weinig mensen bij stilstaan als ze trouwen. In België en Nederland is echtscheiding mogelijk via de rechtbank. Dat proces kan langer duren en meer kosten dan veel stellen verwachten. Er zijn grofweg twee routes: een onderlinge scheiding waarbij beide partners het eens zijn, en een gerechtelijke scheiding waarbij een rechter beslist. Na een scheiding moeten zaken als de verdeling van bezit, alimentatie en het ouderschap over kinderen geregeld worden. Voor wettelijk samenwonenden is het beëindigen van de relatie administratief eenvoudiger, maar ook hier kunnen conflicten ontstaan over gedeeld bezit of kinderen. Het loont om bij het begin van een samenleving, of het nu om trouwen gaat of niet, na te denken over afspraken voor als het minder goed gaat.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen wettelijk samenwonen en trouwen?
Wettelijk samenwonen en trouwen lijken op elkaar, maar er zijn belangrijke verschillen. Bij trouwen ben je automatisch elkaars erfgenaam en heb je meer rechten als partner. Bij wettelijk samenwonen is dat niet automatisch het geval. Je moet zelf regelen dat je partner erft, bijvoorbeeld via een testament. Ook is trouwen moeilijker te ontbinden dan wettelijk samenwonen.

Moet je ook religieus trouwen als je burgerlijk trouwt?
Nee, een religieus huwelijk is niet verplicht als je burgerlijk trouwt. In België en Nederland is alleen het burgerlijk huwelijk wettelijk geldig. Een kerkelijke of religieuze ceremonie is een persoonlijke keuze en heeft geen juridische gevolgen.

Wat gebeurt er met kinderen als getrouwde ouders scheiden?
Als getrouwde ouders scheiden, blijven beide ouders in principe het gezamenlijk ouderlijk gezag houden over hun kinderen. De rechter beslist over de verblijfsregeling als de ouders er samen niet uitkomen. Het welzijn van het kind staat daarbij altijd centraal.

Heeft de leeftijd waarop je trouwt invloed op de kans op scheiding?
Onderzoek laat zien dat mensen die op jonge leeftijd trouwen, vaker scheiden dan mensen die later trouwen. Stellen die trouwen na hun vijfentwintigste hebben gemiddeld een stabielere relatie. Dat komt waarschijnlijk doordat ze meer levenservaring hebben en beter weten wat ze willen in een partner.